Oasálažžan eanamihtidandoaimmahusas

Ožžotgo bovdehusa doaimmahusčoahkkimii? Oahpásmuva čoahkkinbovdehussii fuolalaččat. Bovdehusas gávnnat dieđuid doaimmahusa ulbmilis sihke doaimmahusčoahkkima áiggis ja báikkis.

Doaimmahusa áššiid gieđahallat ja mearrádusaid dahkat doaimmahusčoahkkimis. Áššáiosolačča gullat álo ovdal mearrádusa dahkama. Mearrádusaid dahká dábálaččat doaimmahusinšenevra. Áššáiosolačča gáibidettiin dahje dihto doaimmahusain mearrádusaid dahket doaimmahusalbmát, geat leat doaimmahusinšenevra ja guokte oskojuvvon albmá.

Čoahkkimis sáhtát buktit ovdan iežat oaivila áššis sihke buktit ovdan gáibádusaid dahje gažaldagaid. Áššáiosolačča eretorrun ii goit eastte doaimmahusa dahkama. Juos leat eastašuvvan, sáhtát buktit ovdan iežat oaivila čálalaččat ovddalgihtii dahje fápmudit iežat ovddasteaddji oassálastit čoahkkimii. Doaimmahusas dahkkon mearrádusaide sáhttá ohcat nuppástusa eanarievttis.

Goluid ja daid juohkáseami gieđahallat doaimmahusčoahkkimis. Árvvoštallama doaimmahusa goluin oainnát haddelisttus (suomagillii).

Daoimmahusas dahkkon mearrádusaid registreret giddodatregistarii (suomagillii).

Lassidieđut álggahuvvon doaimmahusain

Oasis álggahuvvon viidásut eanamihtidandoaimmahusain lea iežas fierbmesiidu, gos gávdno lassidiehtu doaimmahusa birra. Iežat doaimmahusa fierbmečujuhusa gávnnat čoahkkinbovdehusas.

Doaimmahusa sáhtát ohcat maiddái doaimmahusa nummiriin, sajádatgielddain dahje doaimmahusšlajain Álggahuvvon doaimmahusat -siiddus (suomagillii).

Laigema ovdáneapmi

Eanamihtidanlágádus sádde mearreviidodaga oamasteaddjiide almmuhusa, go laigen lea vuolgán johtui.

Laigemii gullet arkiivabarggut ovdal čoahkkima, doaimmahusčoahkkin, meahccebarggut, áššebáhpáriid ráhkadeapmi ja doaimmahusa registreren giddodatregisttarii.

Laigema áššit gieđahallojuvvojit doaimmahusčoahkkimis mas áššeoasálačča gánneha leat mielde. Áššeoasálaččaid eretleahkin ii goit eastte doaimmahusa ollašuhttima. Čoahkkima dárkkes áiggis ja báikkis almmuhuvvo áššeoasálaččaide unnimustá 10 beaivve ovdal čoahkkima bovdehusreivviin dahje das sohppojuvvo áššeoasálaččaiguin.

Juos boares rájiid birra lea eahpečielggasvuohta, doaimmahusčoahkkimii bovdejuvvojit maid rádjeránnját.

Doaimmahusčoahkkimis

  • Dahkkon mearrádusaid vuođul vuođđuduvvo ođđa giddodat.
  • Doaimmahusinšenevra čielggada, čuhcetgo ráhkadanláhkai giddodaga viidodahkii ovdalis vuođđuduvvon losádusat dahje vuoigatvuođat.
  • Juos ođđa giddodaga várás vuođđuduvvojit vuoigatvuođat (omd. geaidnovuoigatvuohta), gieđahallojuvvojit daidda guoskevaš buhtadusáššit laigendoaimmahusas.
  • Čielggaduvvo ja nannejuvvo ráji sadji laigema oktavuođas dahkkon rádjegeassimis, juos boares rájiin leat eahpečielggasvuođat.
  • Ráhkadanláhkai giddodahkii addojuvvo namma man oamasteaddji lea evttohan.
  • Gieđahallojuvvo oasus oktasaš eana- ja čáhceguovlluide.
  • Gieđahallojuvvojit doaimmahusgolut.

Laigema meahccebarggut

Laigema meahccebarggut dahkkojuvvojit dábálaččat doaimmahusčoahkkima oktavuođas. Mearreviidodat kártejuvvo ja dan rájit merkejuvvojit eatnamii. Meahccái gánneha  vuolgit meahccegárvvut  badjelis.

Eanamihtidanlágádus háhká meahccebargguide veahkkeolbmuid ja rájiid merkema várás rádjemearkkaid.

Nuppástusohcan

Doaimmahusas dahkkon mearrádusaide sáhttá ohcat nuppástusa go váidá eanariektái 30 beaivve siste doaimmahusa loahpaheamis. Doaimmahusinšenevra muitala doaimmahusčoahkkimis nuppástusohcanmeannudeamis dárkileappot.

Áššegirjjit ja registreren

Doaimmahusčoahkkima ja meahccebargguid maŋŋá ráhkaduvvojit doaimmahusáššegirjjit. Go doaimmahus lea ožžon lága fámu, dat registrerejuvvo giddodatregisttarii ja áššebáhpárat vurkejuvvojit bissovaččat Eanamihtidanlágádusa elektrovnnalaš arkiivii. Doaimmahusáššegirjjit sáddejuvvojit doaimmahusčoahkkima mearridan vuogi mielde giddodagaid oamasteaddjiide.

Laigema golut

Laigema giddodatdoaimmahusmáksu boahtá laigejuvvon eanaviidodaga mihtu vuođul.