Eanamihtidanlágádus áibmogovvii goalmmadasa ja láserskánnii guđadasa Suomas jagi 2025 áigge. Varas materiálat leat dál almmustahtton Eanamihtidanlágádusa Kártabáiki-bálvalusas, gos dat dievasmahttet rahpasit ja mávssu haga fidnemis leahkki olles riikka materiála.
– Mii leat govven Suoma girdinmašiinnas oktiibuot guhtta jagi áiggi álbmotlaš áibmogovven- ja láserskánnenprográmmas, ja olles materiála gávdno dál Kártabáikkis, muitala vuođđobáikedieđuid ja lokaliseremis vástideaddji jođiheaddji Heli Laaksonen Eanamihtidanlágádusas.
Áibmogovven buvttada digitálalaš čuovgagova ja láserskánnen čuokkisbalvva, mainna Eanamihtidanlágádusa áššedovdit ráhkadit golbmaollilis málle ovdamearkka dihte eatnama hámiin, muorain ja viesuin.
Materiála fidnejedje čoahkkái hástalusain fuolakeahttá
– Materiála háhkamii buvttii hástalusaid ovdamearkka dihte satellihttalokaliserema heađušteapmi, mii váikkuha áibmogovvengirdimiide. Heađušteami dihte oasi materiálas gárte čohkket girdimiin vuollelis go dábálaččat, Laaksonen muitala.
Vuollegut girdinallodat veahkeha garvit satellihttalokaliserema heađušteami, muhto dat dagaha Eanamihtidanlágádusa áššedovdiide eanet barggu go dábálaš.
– Vuollin girdin gáibida eambbo girdima nappo guovllu govven lea hihtásut. Lassin Eanamihtidanlágádusa áššedovdit gártet bargat eambbo materiála maŋŋegieđahallanbarggu go dábálaččat, go lokaliserendieđut eai leat fidnemis dábálaš vuogi mielde.
Jagi 2025 áibmogovvejedje earret eará Roavvenjárgga, Pori ja Lahti guovlluid sihke láserskánnejedje Seinäjoki, Gihttela ja ovddit jagi satellihttalokaliserema heađušteami dihte láserskánnekeahttá báhcán Kouvola guovllu.
– Hástalusain fuolakeahttá álbmotlaš prográmma materiála lea dál háhkkojuvvon, ja mii leat fidnen gokčevaččat áibmogovaid ja lásermateriála riikka juohke guovllus, Laaksonen muitala.
Áibmogovaid ja láserskánnenmateriála ávkkástallet servvodaga dárbbuide
Máŋggat virgeoapmahaččat ávkkástallet áibmogovven- ja láserskánnenmateriála. Eanamihtidanlágádus vástida materiála háhkamis ja beaiváda dan vehkiin eanadatdiehtovuođu, mii lea Suoma kárttáid ja kártábálvalusaid vuođđun.
Meahciráđđehus ja Meahciguovddáš geavahit materiála vuvddiid inventeremii ha ovdamearkka dihte muorrašládjaklassifiseremii. Biebmovirgedoaimmahat dahká materiála vehkiin bealdogoziheami, man vuođul mearriduvvojit eanandoallodoarjagat. Lassin materiála geavahuvvo earret eará dulvekártemis ja bealuštanhálddahusas.
Álbmotlaš áibmogovven- ja láserskánnenprográmma joatkašuvvá jagi 2026 álggu rájes ain eambbosiid ovttasbargun. Dálá guimmiid Eanamihtidanlágádusa, Suoma meahciguovddáža, Meahciráđđehusa, Biebmovirgedoaimmahaga ja Bealuštanfámuid lassin boahttevaš prográmmas leat mielde Geologiija dutkanguovddáš, Luondduriggodatguovddáš ja Geaidnovirgedoaimmahat.
Ávkkit servvodahkii máŋgga miljovnna euro jagis
Materiála háhkamis šaddi sullii 4 miljovnna euro jahkegolut juhkkojuvvojit guoibmeorganisašuvnnaid gaskan. Prográmma ruđalaš ávkki árvvoštallet leat badjel 18 miljovnna euro jagis prográmmii oassálasti organisašuvnnaide. Daid lassin materiálain ávkkástallet máŋggat earátge oassebealit.
– Oppalohkái ávkkit leat máŋggageardásaččat goluid ektui. Ovttasbargu dahká vejolažžan materiála beaktilis buvttadeami ja ávkkástallama servvodaga máŋggaide dárbbuide. Álbmotlaš áibmogovven- ja láserskánnenmateriálas lea stuorra mearkkašupmi Suoma riikka ekonomiijii ja dorvvolašvuhtii, ja prográmma joatkin jagiide 2026–2034 buktá sihkkarvuođa boahttevuhtii, summere Laaksonen.
Lassedieđut
Heli Laaksonen, jođiheaddji, vuođđobáikediehtobálvalusat, Eanamihtidanlágádus, 040 98 8243, ovdanamma.sohkanamma@maanmittauslaitos.fi
Liŋkkat
Loga min 2.10.2024 almmustahttin dieđáhusa: Heađušteapmi billistii áibmogovvemiid Máttanuorta-Suomas, áittan miljovnnaid euroid čuovvumušat – Eanamihtidanlágádusas čovdosat GNSS-heađuštusaide ráhkkaneapmái (suomagillii)
Geahča áibmogovvejuvvon guovlluid dillekárttás (suomagillii)
Geahča láserskánnejuvvon guovlluid dillekárttás (suomagillii)